Programma
woensdag 29 januari 2025
Welkom en toelichting op het congresthema ‘De krachten gebundeld’
Naast het bieden van individuele hulp zijn sociaal raadslieden sterk in het signaleren van knelpunten en het aandragen van oplossingen. Signaleren helpt onze doelgroep en maakt het sociaal raadsliedenwerk zichtbaar. Wat is er gedaan met jullie signalen uit het afgelopen jaar? Waar kun je terecht met jouw signaal?
Waar staan we op dit moment als Sociaal Raadsliedenwerk, hoe kunnen we de krachten verder bundelen en wat hebben we nodig van de politiek?
Introductie door Lex Staal
Acteur Bert Wagenaar van Kreveld neemt ons mee naar de spreekkamer van sociaal raadslieden. U als deelnemer kunt aangeven wat er anders kan en uw aanwijzing wordt dan ter plekke opgevolgd. Moet het meer juridisch of juist socialer? Welke knelpunten kunnen worden gesignaleerd? Hoe komen we tot het meest krachtdadige gesprek? Denk mee of laat je verrassen.
Soler Berk reflecteert op zijn reis als kwartiermaker Belangenbehartiger Belastingplichtigen en Toeslaggerechtigden. Rechtvaardige besluitvorming is van bijzonder groot belang in belasting- en toeslagzaken, omdat deze direct invloed hebben op het welzijn van burgers. Beslissingen over belastingen en toeslagen raken niet alleen de financiële situatie van individuen en gezinnen, maar dragen ook bij aan de legitimiteit van het belastingstelsel en het vertrouwen van burgers in de overheid. De Belangenbehartiger wil hieraan bijdragen, maar dat kan alleen met een goede samenwerking met de eerstelijns helpers.
Er vinden twee rondes met workshops plaats. U kunt de twee workshops van uw keuze opgeven bij uw aanmelding via de website. Workshop 9A (ronde 1) en workshop 8 (ronde 2) vinden slechts 1 keer plaats.
9A. Robuuste rechtsbescherming in Den Haag: de krachten gebundeld!
Is het ook voor jou een uitdaging om mensen die sociaaljuridische ondersteuning het hardst nodig hebben te bereiken? In deze workshop ontdek je hoe de gemeente Den Haag en sociaal raadslieden samen succesvol de informatiebehoeften van inwoners identificeerden via wijkinterviews en cliëntenfeedback en welke resultaten daaruit kwamen. Wissel ervaringen uit en leer wat het programma Robuuste rechtsbescherming voor jou kan betekenen. Dit programma bundelt de krachten van gemeenten, sociaalwerkorganisaties en partners voor toegankelijke sociaaljuridische ondersteuning voor iedereen in Nederland? Meld je aan!
NB: deze workshop vindt alleen plaats in Ronde 1
9B. Alleenverdienersproblematiek: onbedoeld onder het bestaansminimum
Een samenloop van regelingen pakt voor een groep alleenverdieners met een combinatie van inkomstenbronnen nadelig uit. Daardoor ontvangen zij minder huur- en zorgtoeslag dan wenselijk is. Als gevolg hiervan hebben deze huishoudens een lager besteedbaar inkomen dan een vergelijkbaar huishouden met een volledige bijstandsuitkering en ligt dit inkomen onder het bestaansminimum (bijstandsnorm en maximale toeslagen).
In deze workshop nemen we jullie mee in de oorzaak van deze problematiek, hoe je de doelgroep kan herkennen en hoe gemeenten getroffen huishoudens op dit moment kunnen compenseren voor gemiste toeslagen. Waar mogelijk zullen we dieper ingaan op de problematiek en proberen al jullie vragen te beantwoorden. Ook de wijziging van de Participatiewet inzake een tijdelijke regeling alleenverdienersproblematiek 2025-2027 en de definitieve oplossing komen aan de orde.
1. Belastingaangifte bij inkomen uit het buitenland: een complexe reis
Het doen van aangifte Inkomstenbelasting voor mensen die in Nederland wonen en inkomen uit het buitenland ontvangen wordt vaak als lastig ervaren. De regels zijn complex en vaak begrijpen mensen niet waarom bepaalde vragen gesteld worden. In deze workshop bespreken we, aan de hand van een casus, de praktische aandachtspunten bij het doen van aangifte met buitenlands inkomen. We behandelen hierbij onder meer de vraag welk biljet moet worden ingediend, de impact van belastingverdragen, de aftrek ter voorkoming van dubbele belastingheffing, het belang van het onderscheid tussen belastingheffing en premieheffing en hoe om te gaan met verschillende inkomsten (denk aan inkomsten uit dienstbetrekking, pensioen, etc.).
NB. Het verdient aanbeveling ter voorbereiding het ‘webinar buitenland’ te kijken. (https://channel.royalcast.com/belastingdienst/#!/belastingdienst/202501…)
2. Actualiteiten Toeslagen
Aan de hand van casussen nemen we je mee in de praktijk van toeslagen. We bespreken onze dienstverlening, het evenredigheidsbeginsel en de hardheidsclausule, situaties uit de praktijk (o.a. uitzonderingen) en gaan in op jullie vragen. Ook de nieuwe ontwikkelingen waarmee je in 2025 te maken kunt krijgen, passeren de revue. Na afloop weet je hoe je jouw cliënten weer optimaal kunt helpen met kwesties rondom toeslagen.
3. ‘Wanneer de IND betrokken is’
De IND is verantwoordelijk voor de uitvoering van het migratiebeleid, de Vreemdelingenwet en de Rijkswet op het Nederlanderschap. Daarbij luistert de IND goed, niet alleen naar de samenwerkingspartners in de migratieketen en daarbuiten, maar ook naar de samenleving. Tijdens deze workshop bespreken we vanuit de casuïstiek op welke wijze de IND betrokken is en inzet op verbetering van de dienstverlening richting onze aanvragers en ketenpartners. Daarnaast gaan we in op de problematiek van de gevolgen van het aanvragen van een bijstandsuitkering voor een verblijfsstatus, voor met name EU-onderdanen.
4. Vanuit je kracht communiceren met dwarsliggers
Soms loopt een gesprek niet zoals je verwacht. Er is niets terechtgekomen van wat je je had voorgenomen te bespreken omdat het gesprek een vervelende of onverwachte wending kreeg. Je gesprekspartner ligt dwars en daar baal je van. Je bent teleurgesteld, of misschien zelfs wel boos. Hoe moet dat nu verder? Hoe blijf je met elkaar in gesprek als het moeilijk wordt? Judith geeft je op nuchtere en inspirerende wijze handvatten om meer inzicht in dergelijke situaties te krijgen. Meer inzicht in je eigen belangen en die van de ander; dat helpt om onze krachten te bundelen voor de cliënt!
5. Participatiewet in balans
De Participatiewet kan in de praktijk hardvochtig uitpakken. Neem bijvoorbeeld de bijstandsgerechtigde wiens uitkering werd teruggevorderd vanwege het wekelijks ontvangen van boodschappen van moeder. Of een tikkie ontvangen voor het voorschieten van een bioscoopkaartje dat als inkomen wordt gezien. Er is de laatste tijd meer maatschappelijke verontwaardiging: de Participatiewet moet menselijker! Het wetsvoorstel "Participatiewet in Balans" vormt met zo'n 20 wijzigingen een eerste stap in het minder complex en weer menselijker maken van de Participatiewet. Aan bod komt:
- Versoepelen van de aanvraagprocedure
- Aanvraag met terugwerkende kracht
- Nieuwe bijstandsnorm voor jongeren
- Bijstandsnorm bij niet rechthebbende echtgenoot en bij ontbreken ALO-kop
- Verruiming giften
- Wijziging vermogensvaststelling
- Verruiming bijverdienregeling
- Automatisch verrekenen van inkomen via Polisadministratie
- Invoering bufferbudget
- Verplichting maatschappelijke participatie
- Versoepeling sancties
- Ruimte voor mantelzorg
6. Actualiteiten Huurrecht
Per 1 juli 2024 is de Wet betaalbare huur ingegaan, waarover al voor de invoering veel te doen is geweest. Verhuurders waren er niet blij mee, want veel meer huurwoningen zullen worden gereguleerd en de huurprijzen zullen voor een deel dalen. Voor huurders is dat dus goed nieuws. U hoort de eerste ervaringen met de nieuwe wet, die ook na invoering nog voor discussie zorgt.? Ook de nieuwe Wet vaste huurcontracten is goed nieuws voor huurders, die nu beter beschermd worden met een huurovereenkomst die in principe voor onbepaalde tijd zal moeten gelden. Er zijn uitzonderingen, die in de workshop worden behandeld. Tot slot geldt sinds 1 juli 2023 de Wet goed verhuurderschap. Deze wet regelt dat discriminatie op de woningmarkt beter kan worden tegengegaan en dat verhuurders zich aan de regels zullen moeten houden. Gemeenten hebben een belangrijke rol gekregen om daarop toe te zien en kunnen ook handhavend optreden. Hoe dat werkt, bespreken we in de workshop.?
7. Arbeidsrecht: tips & tricks rondom flexibele contracten
Een flexibele schil om ‘piek en ziek’ op te vangen: daarvoor zijn deze arbeidsovereenkomsten bedoeld. Welke verschillende smaken zijn er en worden dergelijke arbeidsovereenkomsten eigenlijk wel alleen gebruikt voor ‘piek en ziek’? In deze workshop worden de ins-and-outs van flexibele arbeid besproken en is er ook aandacht voor de grenzen daaraan.
9B. Alleenverdienersproblematiek: onbedoeld onder het bestaansminimum
Een samenloop van regelingen pakt voor een groep alleenverdieners met een combinatie van inkomstenbronnen nadelig uit. Daardoor ontvangen zij minder huur- en zorgtoeslag dan wenselijk is. Als gevolg hiervan hebben deze huishoudens een lager besteedbaar inkomen dan een vergelijkbaar huishouden met een volledige bijstandsuitkering en ligt dit inkomen onder het bestaansminimum (bijstandsnorm en maximale toeslagen).
In deze workshop nemen we jullie mee in de oorzaak van deze problematiek, hoe je de doelgroep kan herkennen en hoe gemeenten getroffen huishoudens op dit moment kunnen compenseren voor gemiste toeslagen. Waar mogelijk zullen we dieper ingaan op de problematiek en proberen al jullie vragen te beantwoorden. Ook de wijziging van de Participatiewet inzake een tijdelijke regeling alleenverdienersproblematiek 2025-2027 en de definitieve oplossing komen aan de orde.
1. Belastingaangifte bij inkomen uit het buitenland: een complexe reis
Het doen van aangifte Inkomstenbelasting voor mensen die in Nederland wonen en inkomen uit het buitenland ontvangen wordt vaak als lastig ervaren. De regels zijn complex en vaak begrijpen mensen niet waarom bepaalde vragen gesteld worden. In deze workshop bespreken we, aan de hand van een casus, de praktische aandachtspunten bij het doen van aangifte met buitenlands inkomen. We behandelen hierbij onder meer de vraag welk biljet moet worden ingediend, de impact van belastingverdragen, de aftrek ter voorkoming van dubbele belastingheffing, het belang van het onderscheid tussen belastingheffing en premieheffing en hoe om te gaan met verschillende inkomsten (denk aan inkomsten uit dienstbetrekking, pensioen, etc.).
NB. Het verdient aanbeveling ter voorbereiding het ‘webinar buitenland’ te kijken. (https://channel.royalcast.com/belastingdienst/#!/belastingdienst/202501…)
2. Actualiteiten Toeslagen
Aan de hand van casussen nemen we je mee in de praktijk van toeslagen. We bespreken onze dienstverlening, het evenredigheidsbeginsel en de hardheidsclausule, situaties uit de praktijk (o.a. uitzonderingen) en gaan in op jullie vragen. Ook de nieuwe ontwikkelingen waarmee je in 2025 te maken kunt krijgen, passeren de revue. Na afloop weet je hoe je jouw cliënten weer optimaal kunt helpen met kwesties rondom toeslagen.
3. ‘Wanneer de IND betrokken is’
De IND is verantwoordelijk voor de uitvoering van het migratiebeleid, de Vreemdelingenwet en de Rijkswet op het Nederlanderschap. Daarbij luistert de IND goed, niet alleen naar de samenwerkingspartners in de migratieketen en daarbuiten, maar ook naar de samenleving. Tijdens deze workshop bespreken we vanuit de casuïstiek op welke wijze de IND betrokken is en inzet op verbetering van de dienstverlening richting onze aanvragers en ketenpartners. Daarnaast gaan we in op de problematiek van de gevolgen van het aanvragen van een bijstandsuitkering voor een verblijfsstatus, voor met name EU-onderdanen.
4. Vanuit je kracht communiceren met dwarsliggers
Soms loopt een gesprek niet zoals je verwacht. Er is niets terechtgekomen van wat je je had voorgenomen te bespreken omdat het gesprek een vervelende of onverwachte wending kreeg. Je gesprekspartner ligt dwars en daar baal je van. Je bent teleurgesteld, of misschien zelfs wel boos. Hoe moet dat nu verder? Hoe blijf je met elkaar in gesprek als het moeilijk wordt? Judith geeft je op nuchtere en inspirerende wijze handvatten om meer inzicht in dergelijke situaties te krijgen. Meer inzicht in je eigen belangen en die van de ander; dat helpt om onze krachten te bundelen voor de cliënt!
5. Participatiewet in balans
De Participatiewet kan in de praktijk hardvochtig uitpakken. Neem bijvoorbeeld de bijstandsgerechtigde wiens uitkering werd teruggevorderd vanwege het wekelijks ontvangen van boodschappen van moeder. Of een tikkie ontvangen voor het voorschieten van een bioscoopkaartje dat als inkomen wordt gezien. Er is de laatste tijd meer maatschappelijke verontwaardiging: de Participatiewet moet menselijker! Het wetsvoorstel "Participatiewet in Balans" vormt met zo'n 20 wijzigingen een eerste stap in het minder complex en weer menselijker maken van de Participatiewet. Aan bod komt:
- Versoepelen van de aanvraagprocedure
- Aanvraag met terugwerkende kracht
- Nieuwe bijstandsnorm voor jongeren
- Bijstandsnorm bij niet rechthebbende echtgenoot en bij ontbreken ALO-kop
- Verruiming giften
- Wijziging vermogensvaststelling
- Verruiming bijverdienregeling
- Automatisch verrekenen van inkomen via Polisadministratie
- Invoering bufferbudget
- Verplichting maatschappelijke participatie
- Versoepeling sancties
- Ruimte voor mantelzorg
6. Actualiteiten Huurrecht
Per 1 juli 2024 is de Wet betaalbare huur ingegaan, waarover al voor de invoering veel te doen is geweest. Verhuurders waren er niet blij mee, want veel meer huurwoningen zullen worden gereguleerd en de huurprijzen zullen voor een deel dalen. Voor huurders is dat dus goed nieuws. U hoort de eerste ervaringen met de nieuwe wet, die ook na invoering nog voor discussie zorgt.? Ook de nieuwe Wet vaste huurcontracten is goed nieuws voor huurders, die nu beter beschermd worden met een huurovereenkomst die in principe voor onbepaalde tijd zal moeten gelden. Er zijn uitzonderingen, die in de workshop worden behandeld. Tot slot geldt sinds 1 juli 2023 de Wet goed verhuurderschap. Deze wet regelt dat discriminatie op de woningmarkt beter kan worden tegengegaan en dat verhuurders zich aan de regels zullen moeten houden. Gemeenten hebben een belangrijke rol gekregen om daarop toe te zien en kunnen ook handhavend optreden. Hoe dat werkt, bespreken we in de workshop.?
7. Arbeidsrecht: tips & tricks rondom flexibele contracten
Een flexibele schil om ‘piek en ziek’ op te vangen: daarvoor zijn deze arbeidsovereenkomsten bedoeld. Welke verschillende smaken zijn er en worden dergelijke arbeidsovereenkomsten eigenlijk wel alleen gebruikt voor ‘piek en ziek’? In deze workshop worden de ins-and-outs van flexibele arbeid besproken en is er ook aandacht voor de grenzen daaraan.
8. In gesprek met de deurwaarder
We gaan met elkaar in gesprek over wat we tegenkomen in elkaars werk en door welke bril Stefano Nocco daar als gerechtsdeurwaarder naar kijkt. We kijken met name naar hoe ons werk juridisch in elkaar zit en wat er wel en niet mogelijk is. In de praktijk merk je soms onbegrip voor elkaars werk en onbekend maakt onbemind.
Maarten Bockting won de eerste Sociaal Raadslieden Award: een prijs voor de sociaal raadsman of -vrouw die een voorbeeld is voor collega's en die met zijn/ haar inzet het sociaal raadsliedenwerk als onzichtbare kracht zichtbaar heeft gemaakt.
Het kinderopvangtoeslagenschandaal heeft laten zien hoe belangrijk het is om in de rechtsverhouding tussen de burger en de overheid, steeds een balans te vinden tussen de betekenis van de toepasselijke regelgeving en beginselen als redelijkheid en billijkheid, evenredigheid en dienstbaarheid.
Het vinden van een bevredigende en rechtvaardige oplossing is echter niet altijd even eenvoudig. Dat vergt een professionele denkhouding waarbij niet alleen de rechtsstatelijke, juridische en beroepsethische dimensies van belang zijn, maar ook de dimensies van de organisatiecultuur en de beroepshouding van de juridische professionals.